สำนักงานกิจการยุติธรรมแนะนำ 5 ขั้นตอน: ถ่ายสำเนาเฉพาะด้านหน้าบัตรประชาชน ขีดเส้นทแยง 2 เส้นโดยไม่ทับข้อมูลบนบัตร เขียนวัตถุประสงค์แล้วปิดท้ายด้วย # หรือ * เขียน “สำเนาถูกต้อง” พร้อมลงลายมือชื่อ และลงวันที่ ถ้าสำเนาเป็นไฟล์ที่ต้องส่งทางแชตหรืออีเมล เครื่องมือในหน้านี้จะใส่ “สำเนาถูกต้อง ใช้สำหรับ … เท่านั้น” กับวันที่วันนี้เป็นลายน้ำโปร่งแสงทั่วทั้งสำเนา ในเบราว์เซอร์ของคุณเอง ไม่ต้องอัปโหลด
วิธีใช้
- เลือกรูปถ่าย ภาพสแกน หรือ PDF ของบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน ใบขับขี่ หรือหนังสือเดินทาง สำหรับบัตรประชาชนให้ใช้เฉพาะด้านหน้า ไม่ต้องแตะ “เพิ่มด้านหลัง” รูปที่ถ่ายวางบนโต๊ะจะถูกครอบตัดตามขอบเอกสารและจัดให้ตรงโดยอัตโนมัติ ถ้ารูปตะแคงอยู่ ให้ใช้ “หมุน” เหนือภาพตัวอย่าง
- ช่อง “ลายน้ำ” มีข้อความ “สำเนาถูกต้อง ใช้สำหรับ … เท่านั้น” รออยู่แล้ว แตะช่องแล้วพิมพ์วัตถุประสงค์แทนจุดสามจุด เช่น “สมัครงานบริษัท Acme” หรือลบทั้งหมดแล้วพิมพ์ข้อความของคุณเอง ภาพตัวอย่างจะเปลี่ยนตามที่พิมพ์ และวันที่วันนี้จะถูกใส่ให้เอง แถบ “ความเข้ม” ทำให้ลายน้ำบางลงหรือเข้มขึ้น เริ่มต้นที่ “สมดุล”
- แตะ “ดาวน์โหลด” สำเนาจะถูกบันทึกไว้ในอุปกรณ์ของคุณ บน iPhone อยู่ในแอปไฟล์ ในโฟลเดอร์รายการดาวน์โหลด ลายน้ำจะรวมเป็นเนื้อเดียวกับภาพ และตำแหน่งที่ตั้งที่กล้องบันทึกไว้จะถูกลบออก
วิธีเซ็นสำเนาถูกต้องตามคำแนะนำของสำนักงานกิจการยุติธรรม
สำนักงานกิจการยุติธรรมแนะนำ 5 ขั้นตอนสำหรับสำเนาบัตรประชาชนที่ต้องให้ผู้อื่น:
- ถ่ายสำเนาเฉพาะด้านหน้าของบัตรประชาชน ไม่จำเป็นต้องถ่ายด้านหลัง
- ขีดเส้นทแยงมุม 2 เส้นคร่อมสำเนา โดยระวังอย่าให้ทับข้อมูลบนหน้าบัตร
- เขียนวัตถุประสงค์การใช้งานให้ชัดเจน เช่น “ใช้เพื่อ…” แล้วใส่เครื่องหมาย # หรือ * ปิดท้ายข้อความ เพื่อไม่ให้ใครเติมข้อความต่อได้
- เขียนคำว่า “สำเนาถูกต้อง” แล้วลงลายมือชื่อกำกับ
- ลงวันที่ให้ชัดเจน
กรุงศรีให้รายละเอียดเพิ่มว่า ให้เขียนวัตถุประสงค์ไว้ระหว่างเส้นที่ขีดคร่อม หลีกเลี่ยงการขีดทับใบหน้า และเซ็นชื่อทับบางส่วนของสำเนา แต่ไม่ทับข้อมูลสำคัญอย่างรูปถ่ายหรือเลขบัตรประชาชน ลายเซ็นที่อยู่ในที่ว่างใต้บัตรถูกตัดไปแปะบนเอกสารอื่นได้ สำเนาที่ไม่ระบุวัตถุประสงค์ก็เหมือนเอกสารเปล่าที่นำไปใช้ทำธุรกรรมอะไรก็ได้ และสำเนาที่ไม่ลงวันที่ก็ไม่มีวันหมดอายุ ห้ามใช้ปากกาที่ลบได้
สำเนาทะเบียนบ้านใช้วิธีเดียวกัน กรุงศรีแนะนำให้ขีดคร่อมหน้าที่มีชื่อและนามสกุลของคุณ และถ้าเอกสารมีหลายหน้า ให้พิจารณาเซ็นกำกับทุกหน้า
ทำไมถ่ายเฉพาะด้านหน้า
Thai PBS รายงานว่ากระทรวงมหาดไทยมีหนังสือลงวันที่ 22 มีนาคม 2556 ให้หน่วยงานราชการถ่ายสำเนาบัตรประชาชนแบบสมาร์ทการ์ดเฉพาะด้านหน้า เพราะด้านหน้ามีเลขประจำตัว 13 หลักและข้อมูลครบถ้วนอยู่แล้ว ด้านหลังมีเลข Laser ID ซึ่งเป็นเลขควบคุมของบัตรแต่ละใบ หน่วยงานรัฐและสถาบันการเงินใช้เลขนี้คู่กับเลข 13 หลักเพื่อยืนยันตัวตนทางออนไลน์ หากหลุดไปพร้อมกัน Thai PBS เปรียบว่าเหมือนเลขบัตรเครดิตหลุดไปพร้อมรหัส CVV
ถ้ามีผู้ยืนยันว่าต้องการด้านหลังจริง ๆ อย่างน้อยให้ปิดเลข Laser ID ไว้ ในเครื่องมือนี้ ให้แตะ “เบลอ” เหนือภาพตัวอย่างแล้วลากกล่องทับเลขนั้นก่อนดาวน์โหลด กล่องจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพและเอาออกจากไฟล์ที่ดาวน์โหลดไม่ได้
ลายน้ำบนไฟล์ทำหน้าที่แทนปากกา
เมื่อสำเนาเป็นรูปถ่ายหรือ PDF ที่ต้องส่งทาง LINE หรืออีเมล ปากกาเขียนลงไปไม่ได้ เครื่องมือนี้จึงเขียนข้อความชุดเดียวกับบนกระดาษ คือ “สำเนาถูกต้อง ใช้สำหรับ … เท่านั้น” พร้อมวันที่ ข้อความหลักอยู่ตรงกลางตัวใหญ่ และซ้ำอีกครั้งพร้อมวันที่เป็นตัวอักษรเล็กไปตามเส้นคลื่นทั่วทั้งหน้า ทำหน้าที่เหมือนเส้นขีดคร่อมที่พาดผ่านทั้งบัตร ลายน้ำไม่ได้แปะเป็นชั้นบนภาพ แต่รวมเป็นเนื้อเดียวกับพิกเซล คนที่อยากลบออกต้องวาดเอกสารข้างใต้ใหม่ทั้งหมด
ลายน้ำนี้โปร่งแสง เลขประจำตัว ชื่อ และรูปถ่ายจึงยังอ่านได้ ตรงตามคำแนะนำที่ไม่ให้ขีดทับข้อมูลบนบัตร ตรวจดูภาพตัวอย่างก่อนดาวน์โหลด และถ้ามีตัวเลขใดอ่านยาก ให้เลื่อน “ความเข้ม” ไปที่ “บางเบา” ข้อความบรรทัดเดียวที่มุมว่างของภาพไม่บังอะไรก็จริง แต่ก็ถูกครอบตัดทิ้งได้ง่าย เหตุผลเดียวกับที่ไม่ควรเซ็นชื่อในที่ว่าง
สิ่งที่เครื่องมือนี้ทำแทนไม่ได้คือลายมือชื่อของคุณ ถ้าผู้รับต้องการลายเซ็น ให้พิมพ์สำเนาออกมาแล้วเซ็นทับบางส่วนของบัตรด้วยปากกา หรือบน iPhone ให้เปิดสำเนาในแอปที่รองรับ เช่น ไฟล์หรือรูปภาพ แตะ “ทำเครื่องหมาย” แตะปุ่มเพิ่ม แล้วแตะ “ลายเซ็น” จากนั้นลากลายเซ็นไปวางทับบางส่วนของบัตร โดยไม่ทับรูปถ่ายหรือเลขบัตร
เขียนอะไรสำหรับผู้รับแต่ละแบบ
เขียนให้สั้น บอกว่าใช้เพื่ออะไรและให้ใคร วันที่เครื่องมือใส่ให้เอง:
- สมัครงาน: ชื่อบริษัท เช่น “สมัครงานบริษัท Acme”
- เปิดบัญชีหรือสมัครบัตรเครดิต: ชื่อธนาคารและบริการ เช่น “สมัครบัตรเครดิตธนาคาร Acme”
- เช่าห้อง คอนโด หรือรถ: ชื่อผู้ให้เช่าหรือโครงการ เช่น “เช่าห้องพัก Acme Residence”
- สมัครบริการหรือยืนยันตัวตนออนไลน์: ชื่อบริการ เช่น “ยืนยันตัวตนกับ Acme Pay” ถ้าแอปถ่ายรูปบัตรผ่านกล้องโดยตรง ไฟล์จะไม่ผ่านเครื่องมือนี้ ตรวจให้แน่ใจว่าเป็นแอปของผู้ให้บริการจริง เพราะ Thai PBS เตือนเรื่องเว็บและแอปปลอมที่ขอข้อมูลบัตร
- ค้ำประกัน: ชื่อผู้กู้และสัญญา เช่น “ค้ำประกันเงินกู้ของ Acme”
- คนที่คุณไม่รู้จักในการซื้อขายออนไลน์: อย่าส่ง สำนักงานตำรวจแห่งชาติเตือนว่ามิจฉาชีพนำสำเนาบัตรประชาชนไปปลอมลายมือชื่อ แล้วใช้กระทำความผิดหรือหลอกลวงผู้อื่น
ข้อมูลที่ผู้รับไม่ต้องใช้ ปิดได้ในเครื่องมือเดียวกัน: แตะ “เบลอ” เหนือภาพตัวอย่างแล้วลากกล่องทับข้อมูลนั้นก่อนดาวน์โหลด
ถามก่อนว่าต้องใช้สำเนาจริงไหม
ตั้งแต่ปี 2561 รัฐบาลสั่งให้หน่วยงานราชการเลิกเรียกสำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้าน และประกาศกรมการปกครองที่เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 7 ธันวาคม 2564 ยกเลิกการเรียกสำเนาทั้งสองอย่างในงานของกรมการปกครอง หากจำเป็นต้องมีสำเนา เจ้าหน้าที่ต้องทำเองโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย ที่หน่วยงานราชการจึงยื่นบัตรตัวจริงได้เลย ส่วนนายจ้าง ธนาคาร และผู้ให้เช่ายังขอสำเนาอยู่บ่อย ๆ และสำเนาที่ให้ไปควรบอกได้เสมอว่าใช้เพื่ออะไร ให้ใคร และเมื่อไร
คำถามที่พบบ่อย
วิธีเซ็นสำเนาถูกต้องบัตรประชาชนทำอย่างไร
ถ่ายสำเนาเฉพาะด้านหน้า ขีดเส้นทแยง 2 เส้นคร่อมสำเนาโดยไม่ทับใบหน้าและข้อมูล เขียนวัตถุประสงค์ไว้ระหว่างเส้น เช่น “ใช้สำหรับสมัครงานบริษัท Acme เท่านั้น” แล้วปิดหัวท้ายด้วย # หรือ * เขียน “สำเนาถูกต้อง” เซ็นชื่อทับบางส่วนของบัตร และลงวันที่ ตามคำแนะนำของสำนักงานกิจการยุติธรรมและกรุงศรี
เขียนสำเนาถูกต้องตรงไหน
เขียนคำว่า “สำเนาถูกต้อง” และเซ็นชื่อทับบางส่วนของสำเนาบัตร ไม่ใช่ในที่ว่างใต้บัตร แต่ไม่ทับรูปถ่ายหรือเลขบัตรประชาชน ลายเซ็นที่อยู่ในที่ว่างถูกตัดไปแปะบนเอกสารอื่นได้
ขีดคร่อมบัตรประชาชนอย่างไร
ขีดเส้น 2 เส้นแนวทแยงพาดผ่านสำเนาบัตร โดยไม่ทับใบหน้าและไม่ทับข้อมูลจนอ่านไม่ออก แล้วเขียนวัตถุประสงค์ไว้ระหว่างสองเส้น สำหรับไฟล์ ลายน้ำของเครื่องมือนี้พาดผ่านทั้งบัตรแบบโปร่งแสงแทนเส้นขีดคร่อม
ควรใช้ปากกาสีอะไรเซ็นสำเนา
แหล่งข้อมูลแนะนำต่างกัน กรุงศรีแนะนำปากกาหมึกสีดำ ส่วนไทยรัฐแนะนำปากกาลูกลื่นสีน้ำเงินแบบธรรมดา ที่ทุกแหล่งตรงกันคือต้องเป็นหมึกที่ลบไม่ได้ ไม่ใช้ปากกาลบได้
เซ็นสำเนาบัตรประชาชนในมือถือได้ไหม
ได้ เปิดหน้านี้ในเบราว์เซอร์ของมือถือ แตะ “เลือกเอกสาร” แล้วเลือกรูปบัตรประชาชน หรือแตะ “ถ่ายรูปเอกสาร” เพื่อถ่ายใหม่ พิมพ์วัตถุประสงค์ในช่องลายน้ำแล้วแตะ “ดาวน์โหลด” ถ้าต้องมีลายเซ็นด้วย บน iPhone เพิ่มได้ด้วยเครื่องมือทำเครื่องหมายในแอปไฟล์หรือรูปภาพ ไม่ต้องติดตั้งแอปอื่น และไฟล์ไม่ถูกอัปโหลดไปที่ไหน
ลายน้ำบังเลขบัตรประชาชนไหม
ไม่บังจนอ่านไม่ได้ ลายน้ำโปร่งแสงและพาดผ่านทั้งหน้า เลขประจำตัว ชื่อ และรูปถ่ายจึงยังเห็นได้ชัด ถ้าตัวเลขไหนอ่านยาก ให้เลื่อนความเข้มไปที่ “บางเบา”
บัตรประชาชนของฉันถูกอัปโหลดไหม
ไม่ ลายน้ำถูกสร้างในเบราว์เซอร์ บนอุปกรณ์ของคุณเอง หลังจากหน้าโหลดเสร็จแล้ว เครื่องมือนี้ยังทำงานได้แม้ไม่มี Wi-Fi หรืออินเทอร์เน็ตมือถือ
